استیون اسپیلبرگ نام خود را با دنیای سینما مترادف کرده است. حتی اگر به اولین ساختههای او هم نگاه کنیم، او به تغییر نحوه تماشای فیلمها توسط ما کمک کرد. فیلم Jaws (آروارهها) به معنای واقعی کلمه گیشه را برای همیشه تغییر شکل داد و به اولین بلاکباستر واقعی تابستانی، به شکلی که امروز میشناسیم، تبدیل شد. اسپیلبرگ از آن زمان تاکنون موفقیتهای بسیار زیادی داشته است، از ماجراجوییهای حماسی مانند Raiders of the Lost Ark (مهاجمان صندوق گمشده) گرفته تا حماسههای جنگی نظیر Saving Private Ryan (نجات سرباز رایان). اما تمام بزرگترین موفقیتهای اسپیلبرگ یک نقطه اشتراک حیاتی دارند.
اسپیلبرگ پرفروشترین کارگردان تمام دوران در گیشه است. این اتفاق تصادفی نیست. و جالب اینجاست که او فقط یک فیلم یک میلیارد دلاری در کارنامهاش دارد. این نوع موفقیت با ثبات قدمی به دست میآید که او توانسته برای بیش از پنج دهه حفظ کند. اما بیش از هر کار دیگری که انجام داده، تماشاگران هر بار که اسپیلبرگ به سراغ ژانر علمی تخیلی رفته است، حضور پررنگی نشان دادهاند، به طوری که شش فیلم پرفروش او همگی در زیر چتر علمی تخیلی قرار میگیرند. در ادامه این لیست را میبینید:
-
Jurassic Park (پارک ژوراسیک) – ۱.۰۵ میلیارد دلار در سراسر جهان
-
E.T. the Extra-Terrestrial (ئی.تی. موجود فرازمینی) — ۷۹۷ میلیون دلار در سراسر جهان
-
Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (ایندیانا جونز و قلمرو جمجمه بلورین) — ۷۸۶ میلیون دلار در سراسر جهان
-
The Lost World: Jurassic Park (دنیای گمشده: پارک ژوراسیک) — ۶۱۸ میلیون دلار در سراسر جهان
-
Ready Player One (بازیکن شماره یک آماده) – ۶۰۷ میلیون دلار در سراسر جهان
-
War of the Worlds (جنگ دنیاها) — ۶۰۶ میلیون دلار در سراسر جهان
اسپیلبرگ در طول دوران حرفهای خود پیش از امسال هشت فیلم علمی تخیلی با کیفیتهای متفاوت ساخته است، و جدیدترین فیلم او، Disclosure Day، تعداد آنها را به نه میرساند. فیلمهای Close Encounters of the Third Kind (برخورد نزدیک از نوع سوم) محصول ۱۹۷۷ و A.I. Artificial Intelligence (هوش مصنوعی) محصول ۲۰۰۱ نیز در این دسته قرار میگیرند. تنها فیلمی که یک موفقیت تمام عیار در گیشه نبود و بودجه بالایش به آن ضربه زد، A.I. بود. غیر از این مورد، سفرهای اسپیلبرگ به قلمرو علمی تخیلی عموماً بهتر از هر ژانر دیگری که تجربه کرده است عمل کردهاند و این اختلاف اصلاً کم نیست.
تماشاگران عاشق فیلمهای علمی تخیلی اسپیلبرگ هستند
هرچند قصد ندارم تمام فیلمهای کارنامه این کارگردان را بر اساس تورم تعدیل کنم، اما برای روشنتر شدن موضوع، فیلم Close Encounters of the Third Kind (برخورد نزدیک از نوع سوم) ۳۴۰ میلیون دلار در سراسر جهان فروخت. اگر این عدد را با احتساب تورم تعدیل کنیم، به ارقام امروزی تقریباً معادل ۱.۸ میلیارد دلار میشود. البته باید پذیرفت که آن فیلم با سرویسهای استریم رقابت نمیکرد و حتی با نوارهای ویاچاس هم رقابتی نداشت، بنابراین مقایسه آن با بلاکباسترهای مدرن، قیاس مع الفارق است.
با همه این اوصاف، این آمار به اثبات میرساند که بله، تماشاگران واقعاً عاشق این هستند که استیون اسپیلبرگ فیلم علمی تخیلی بسازد. فیلم E.T. (ئی.تی.) برای مدت طولانیتری نسبت به هر فیلم دیگری در تاریخ، جایگاه اول گیشه را حفظ کرد. این فیلم در زمان اکران خود، پرفروشترین فیلم تمام دوران بود. اسپیلبرگ بار دیگر در سال ۱۹۹۳ و با اکران Jurassic Park (پارک ژوراسیک)، خود را در جایگاه بزرگترین موفقیت تاریخ یافت. این فیلم همچنان بزرگترین موفقیت گیشهای او و تنها فیلمی است که از مرز یک میلیارد دلار عبور کرده است، آن هم به لطف بازپخش بیستمین سالگرد در سال ۲۰۱۳.
فیلم Jurassic Park (پارک ژوراسیک) نیز به دلیل تلفیق پیشگامانه جلوههای کامپیوتری و عملی خود، سینما را برای همیشه تغییر داد. همچنین جرقه شروع یک فرنچایز را زد که نزدیک به ۷ میلیارد دلار در سطح جهانی فروش داشته است و اسپیلبرگ نیز اولین دنباله آن، The Lost World (دنیای گمشده) را کارگردانی کرد. با وجود شهرت متفاوت آن فیلم، همچنان یکی از بزرگترین موفقیتهای اوست.
به همین ترتیب، فیلم Kingdom of the Crystal Skull (قلمرو جمجمه بلورین) یک موفقیت هیولایی بود، فارغ از اینکه چقدر از آن متنفر باشید. شهرت آن فیلم کاملاً بد است و تا امروز هم به همین شکل باقی مانده. با این وجود، سومین فیلم پرفروش کارنامه درخشان اسپیلبرگ است. بله، مردم تا حدی از اینکه او موجودات فضایی را به دنیای ایندی آورد متنفر بودند، اما همین موضوع آن را به یک فیلم علمی تخیلی و در نتیجه یک موفقیت عظیم تبدیل کرد.
علمی تخیلی پای ثابت کارنامه فیلمسازی اسپیلبرگ بوده است
همچنین فیلم War of the Worlds (جنگ دنیاها) را داریم که نزدیک بود توسط تام کروز و حواشی خارج از صحنهاش از ریل خارج شود. اما حتی اوج رسواییهای رسانهای که بر یکی از بزرگترین ستارههای دنیا میتابید نتوانست تماشاگران را از دیدن روایت اسپیلبرگ از اثر کلاسیک اچ.جی. ولز منصرف کند. اسپیلبرگ پیش از این با کروز در فیلم Minority Report (گزارش اقلیت) همکاری کرده بود که آن نیز یک موفقیت بزرگ بود و ۳۵۸ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشت.
سپس نوبت به Ready Player One (بازیکن شماره یک آماده) میرسد، فیلمی که اغلب در ردهبندی کلی فیلمهای اسپیلبرگ جایگاه بالایی ندارد. و با این وجود، بیش از ۶۰۰ میلیون دلار در سراسر جهان فروش کرد، با استقبال عظیم در بازارهای بینالمللی. این موفقیت را در سال ۲۰۱۸ به دست آورد، که سالی رکوردشکن در گیشه بود. این موضوع کمی نیست و یادآوری میکند که با وجود گفتگوهای آنلاین پیرامون یک فیلم خاص، آن گفتگوها همیشه بازتاب دهنده احساسات گسترده و واقعی نیستند.
نکته جالب دیگر: از میان شش فیلمی که در صدر جدول گیشهای اسپیلبرگ قرار دارند، موسیقی پنج تای آنها توسط جان ویلیامز بزرگ ساخته شده است. تنها استثنا Ready Player One (بازیکن شماره یک آماده) بود که موسیقی متن آن ساخته آلن سیلوستری است. بنابراین، اگر به پنج فیلم برتر محدود شویم، دو وجه مشترک این فیلمها علمی تخیلی بودن و جان ویلیامز است. این قضیه منطقی است، چرا که ویلیامز پرفروشترین آهنگساز فیلم در تمام دوران است.
این تحلیلات همچنین هیچ اشارهای به دوران حرفهای اسپیلبرگ به عنوان تهیهکننده نمیکند. فراموش نکنیم که او تهیهکنندگی تمام فیلمهای Jurassic World (دنیای ژوراسیک)، به علاوه فرنچایز Transformers (تبدیل شوندگان)، Men in Black (مردان سیاهپوش) و Back to the Future (بازگشت به آینده) را بر عهده داشته است. میلیاردها دلار دیگر از فروش گیشه در همین آثار نهفته است. ترکیب علمی تخیلی و اسپیلبرگ، در اغلب موارد، یک فرمول برای موفقیت است.
شما کدام یک از این فیلمهای علمی تخیلی اسپیلبرگ را بیشتر از همه دوست دارید و دلیلتان چیست؟
